Darowizna samochodu po leasingu – dlaczego temat wrócił właśnie teraz?
Darowizna samochodu po leasingu przez ostatnie lata stała się jednym z najczęściej omawianych sposobów „wyprowadzenia” auta poleasingowego z działalności gospodarczej do majątku prywatnego rodziny, a następnie jego sprzedaży bez podatku dochodowego po relatywnie krótkim czasie. Dlaczego ten mechanizm budzi tak duże emocje? Ponieważ dla wielu przedsiębiorców był praktyczną odpowiedzią na zmiany wprowadzone przez Polski Ład, które od 2022 roku mocno ograniczyły opłacalność prywatnego wykupu samochodu z leasingu i szybkiej sprzedaży przez samego przedsiębiorcę. W uproszczeniu, jeżeli przedsiębiorca wykupił auto z leasingu do majątku prywatnego, a następnie chciał je sprzedać bez PIT, musiał co do zasady czekać sześć lat, liczonych według zasad przewidzianych dla składników wykorzystywanych wcześniej w działalności. W praktyce rynek znalazł więc inną ścieżkę: wykup prywatny, darowizna dla osoby z najbliższej rodziny i sprzedaż przez obdarowanego po upływie sześciu miesięcy.
Projekt UD116, czyli projekt ustawy o zmianie ustaw o PIT, CIT oraz niektórych innych ustaw, ponownie kieruje uwagę Ministerstwa Finansów właśnie na ten schemat. Według informacji opublikowanych w rządowym wykazie projektów dokument ten był publikowany i aktualizowany w kolejnych wersjach, między innymi we wrześniu 2025 roku, lutym 2026 roku oraz lipcu 2026 roku, a jego numer w wykazie to UD116. Co ważne, nie jest to projekt dotyczący wyłącznie samochodów, ponieważ obejmuje szerszy pakiet zmian w podatkach dochodowych, ale z perspektywy przedsiębiorców korzystających z leasingu to właśnie darowizna auta po leasingu jest jedną z najbardziej praktycznych i odczuwalnych propozycji.
Jak działa darowizna samochodu po leasingu na obecnych zasadach?
Obecny model jest atrakcyjny dlatego, że rozdziela kilka zdarzeń: zakończenie leasingu, wykup auta, darowiznę oraz późniejszą sprzedaż przez obdarowanego. Przedsiębiorca najpierw korzysta z samochodu w działalności, rozlicza leasing zgodnie z obowiązującymi limitami i zasadami podatkowymi, a po zakończeniu umowy wykupuje pojazd, często do majątku prywatnego. Następnie przekazuje samochód w darowiźnie najbliższemu członkowi rodziny, na przykład małżonkowi, dziecku albo rodzicowi, a obdarowany, korzystając ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w tak zwanej najbliższej grupie rodzinnej, może po upływie sześciu miesięcy sprzedać auto bez PIT, o ile spełnione są warunki wynikające z ustawy.
Czy to oznacza, że darowizna sama w sobie jest niedozwolona albo sztuczna? Nie, darowizna samochodu w rodzinie jest normalną czynnością cywilnoprawną, ale problem z punktu widzenia fiskusa pojawia się wtedy, gdy jest wykorzystywana nie jako rzeczywiste przekazanie auta bliskiej osobie, lecz jako etap pośredni pozwalający skrócić czas oczekiwania na sprzedaż bez podatku. Ministerstwo Finansów w uzasadnieniu projektu wskazuje, że projektowane regulacje mają służyć uszczelnieniu systemu podatkowego i ograniczeniu sytuacji, w których ekonomicznie podobne zdarzenia są opodatkowane różnie tylko dlatego, że podatnik wybrał określoną konstrukcję formalną.
Projekt UD116 od 2027 roku – najważniejsza zmiana to trzy lata zamiast sześciu miesięcy
Sednem planowanej zmiany jest wydłużenie okresu, po którym obdarowany będzie mógł sprzedać samochód bez PIT. Zgodnie z projektem z 16 marca 2026 roku do ustawy o PIT miałby zostać dodany mechanizm, zgodnie z którym przy odpłatnym zbyciu rzeczy ruchomej nabytej nieodpłatnie od osoby fizycznej, w inny sposób niż w drodze spadku, termin z art. 10 ust. 1 pkt 8 wynosiłby trzy lata, licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie, jeżeli spełnione są określone warunki. W praktyce oznacza to, że obdarowany członek najbliższej rodziny nie mógłby już sprzedać auta po pół roku bez podatku, jeżeli pojazd wcześniej był wykorzystywany w działalności gospodarczej darczyńcy i został objęty warunkami wskazanymi w projekcie.
To nie jest drobna korekta techniczna, lecz zmiana całej kalkulacji. Dziś wiele osób planuje zakończenie leasingu, prywatny wykup, darowiznę i sprzedaż w cyklu, który może zamknąć się w stosunkowo krótkim horyzoncie. Po wejściu nowych przepisów okres oczekiwania miałby być wielokrotnie dłuższy, a co równie istotne, liczony od końca roku, w którym doszło do nieodpłatnego nabycia, czyli w praktyce realny czas oczekiwania może być dłuższy niż intuicyjne trzy lata kalendarzowe. Jeżeli darowizna nastąpiłaby na przykład w lutym 2027 roku, trzyletni okres liczony od końca roku nabycia prowadziłby do zupełnie innego rezultatu niż proste odliczenie trzydziestu sześciu miesięcy od daty umowy darowizny.
Kogo dokładnie obejmie planowana zmiana?
Projekt nie mówi wyłącznie o samochodach, choć to auta poleasingowe są najbardziej medialnym i rynkowo istotnym przykładem. W projekcie mowa o „rzeczy ruchomej”, którą podatnik nabył nieodpłatnie od osoby fizycznej, przy czym rzecz ta przed darowizną była wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej tej osoby oraz była zaliczona do określonych składników majątku związanych z działalnością. Dlaczego to istotne? Ponieważ przepis został zaprojektowany szerzej niż tylko pod konkretny model samochodu czy konkretną formę finansowania, a jego celem jest objęcie sytuacji, w której majątek firmowy trafia do rodziny w sposób neutralny podatkowo, po czym jest sprzedawany szybciej, niż mógłby to zrobić sam przedsiębiorca bez konsekwencji podatkowych.
Warunkiem zastosowania projektowanej regulacji jest także to, aby nieodpłatne nabycie korzystało ze zwolnienia dla najbliższej rodziny przewidzianego w ustawie o podatku od spadków i darowizn, czyli w praktyce chodzi przede wszystkim o darowizny w ramach najbliższej grupy rodzinnej. Projekt przewiduje również próg wartości, odnosząc się do kwoty z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, co oznacza, że ustawodawca celuje w rzeczy o istotniejszej wartości, a nie w drobne przedmioty codziennego użytku. W świecie motoryzacji ten próg i tak najczęściej nie będzie problemem, bo nawet kilkuletnie auto poleasingowe zwykle ma wartość wielokrotnie wyższą niż limity przewidziane dla darowizn.
Koniec „łańcuszka darowizn”? Projekt przewiduje także kolejne nieodpłatne przekazania
Jednym z ciekawszych elementów projektu UD116 jest próba zamknięcia nie tylko prostego schematu „przedsiębiorca daje auto żonie, żona sprzedaje po sześciu miesiącach”, ale także bardziej rozbudowanych wariantów, w których samochód byłby przekazywany dalej między członkami rodziny. Projekt zakłada odpowiednie stosowanie nowych zasad również wtedy, gdy odpłatne zbycie rzeczy zostało poprzedzone więcej niż jednym nieodpłatnym nabyciem, jeżeli poprzednie nieodpłatne nabycia spełniały warunek zwolnienia rodzinnego. Innymi słowy, ustawodawca chce uniknąć sytuacji, w której podatnicy próbowaliby „restartować” albo rozmywać historię pojazdu przez kolejne darowizny w rodzinie.
Czy to oznacza, że każda darowizna auta w rodzinie będzie podejrzana? Nie, ale znaczenie zyska dokumentacja, realny cel przekazania pojazdu oraz moment sprzedaży. Jeżeli samochód faktycznie ma zostać w rodzinie na dłużej, a obdarowany będzie nim normalnie jeździł, zmiana może być mniej dotkliwa, choć nadal trzeba będzie pilnować terminów. Jeżeli jednak darowizna ma być tylko krótkim etapem przed sprzedażą, od 2027 roku taki model może stać się znacznie mniej opłacalny, ponieważ wcześniejsza sprzedaż będzie generowała przychód do opodatkowania PIT.
Od kiedy zmiany mają wejść w życie?
W projekcie z 16 marca 2026 roku zapisano, że ustawa ma wejść w życie zasadniczo 1 stycznia 2027 roku, z wyjątkami dotyczącymi wybranych przepisów, które miałyby obowiązywać od dnia ogłoszenia. Trzeba jednak bardzo wyraźnie podkreślić, że mówimy o projekcie, a nie o uchwalonej ustawie, dlatego przedsiębiorcy nie powinni traktować tych regulacji jako obowiązujących już dziś. Równocześnie nie powinni ich lekceważyć, ponieważ sam fakt powrotu projektu i jego kolejnych wersji pokazuje, że temat darowizn po leasingu pozostaje w polu zainteresowania Ministerstwa Finansów.
W praktyce rok 2026 jest więc okresem podwyższonej czujności. Jeżeli ktoś kończy leasing, planuje wykup samochodu, rozważa darowiznę w rodzinie albo chce sprzedać auto poleasingowe, powinien patrzeć nie tylko na dzisiejsze przepisy, ale także na harmonogram procesu legislacyjnego. Największym błędem byłoby założenie, że skoro podobne zapowiedzi już wcześniej nie weszły w życie w planowanym terminie, to temat definitywnie zniknął. Oficjalne strony rządowe pokazują, że projekt UD116 był aktualizowany w kolejnych wersjach, co oznacza, że prace nad nim nie są wyłącznie medialną plotką.
Co zmieni się dla przedsiębiorcy, który kończy leasing auta?
Dla przedsiębiorcy najważniejsza zmiana dotyczy planowania. Do tej pory przy wielu samochodach poleasingowych, zwłaszcza popularnych SUV-ach, autach klasy premium i dobrze utrzymanych modelach flotowych, darowizna po wykupie była elementem kalkulacji całkowitego kosztu użytkowania samochodu. Przedsiębiorca mógł brać pod uwagę nie tylko ratę leasingową, opłatę wstępną, limit kosztów podatkowych i wartość wykupu, lecz także przewidywaną wartość rezydualną pojazdu oraz możliwość rodzinnej sprzedaży po krótkim okresie. Po zmianach projektowanych w UD116 ta ostatnia część układanki może przestać działać w dotychczasowy sposób.
Co to oznacza w praktyce? Przedsiębiorca może częściej wybierać inny wariant zakończenia leasingu, na przykład dalsze użytkowanie samochodu, sprzedaż z rozliczeniem podatkowym, wymianę auta w ramach nowej umowy finansowania albo bardziej przemyślany zakup kolejnego pojazdu z uwzględnieniem realnej utraty wartości. Szczególnie ważne stanie się to przy droższych autach, gdzie różnica między sprzedażą bez PIT a sprzedażą opodatkowaną może oznaczać kilka, kilkanaście, a czasem kilkadziesiąt tysięcy złotych. Czy w takiej sytuacji leasing nadal będzie atrakcyjny? Tak, ale decyzja będzie wymagała dokładniejszej analizy, bo leasing nie kończy się na miesięcznej racie, lecz na całym cyklu życia samochodu w firmie.
Jak projekt UD116 wpływa na rynek aut poleasingowych?
Rynek samochodów poleasingowych w Polsce jest ogromny, ponieważ leasing od lat pozostaje jedną z najważniejszych form finansowania pojazdów firmowych. Auta po leasingu często trafiają na rynek wtórny jako samochody kilkuletnie, z udokumentowaną historią, regularnym serwisem i przewidywalnym pochodzeniem, dlatego są atrakcyjne zarówno dla klientów indywidualnych, jak i dla kolejnych przedsiębiorców. Jeżeli jednak część właścicieli będzie musiała dłużej przetrzymywać pojazdy w rodzinie albo sprzedawać je z podatkiem, może to wpłynąć na moment podaży takich aut, ich ceny oraz sposób negocjowania transakcji.
Czy zmiany mogą ograniczyć liczbę atrakcyjnych aut na rynku wtórnym? Taki scenariusz jest możliwy, choć nie musi oznaczać gwałtownego szoku. Bardziej prawdopodobne jest przesunięcie decyzji sprzedażowych i większa ostrożność przy wykupach prywatnych. Niektórzy przedsiębiorcy mogą szybciej podejmować decyzje jeszcze przed wejściem nowych regulacji, inni mogą wydłużyć użytkowanie samochodu, a część może wybrać sprzedaż mimo podatku, jeżeli ekonomicznie będzie to uzasadnione. W efekcie większego znaczenia nabiorą doradztwo, porównanie wariantów finansowania oraz realistyczna wycena auta po zakończeniu umowy.
Darowizna auta po leasingu a PIT – gdzie pojawia się podatek?
Największe nieporozumienie polega na tym, że wiele osób utożsamia samą darowiznę z podatkiem dochodowym. Tymczasem projekt UD116 nie polega na prostym opodatkowaniu samego przekazania auta w rodzinie PIT-em, lecz na zmianie zasad opodatkowania późniejszej sprzedaży przez obdarowanego. Jeżeli obdarowany sprzeda samochód przed upływem projektowanego trzyletniego terminu, powstanie problem podatkowy po jego stronie, bo sprzedaż nie będzie już neutralna tak szybko jak dotychczas. To subtelna, ale bardzo ważna różnica, ponieważ sama możliwość darowizny ma pozostać, natomiast znacznie mniej korzystna stanie się szybka sprzedaż po darowiźnie.
Właśnie dlatego przy planowaniu trzeba rozdzielić trzy obszary: podatek od spadków i darowizn, PIT od odpłatnego zbycia oraz historię gospodarczą pojazdu. Sam fakt, że darowizna między najbliższymi może korzystać ze zwolnienia, nie oznacza automatycznie, że późniejsza sprzedaż będzie zawsze wolna od podatku dochodowego. Projekt UD116 wyraźnie celuje w sytuację, w której zwolnienie rodzinne było wykorzystywane jako element skrócenia drogi do sprzedaży samochodu poleasingowego bez PIT.
Czy warto przyspieszyć wykup albo darowiznę przed 2027 rokiem?
To pytanie będzie jednym z najczęściej zadawanych przez przedsiębiorców kończących umowy leasingu w 2026 roku. Odpowiedź nie może być automatyczna, ponieważ zależy od daty zakończenia leasingu, wartości pojazdu, wysokości wykupu, planów rodzinnych, formy opodatkowania przedsiębiorcy, przewidywanej ceny sprzedaży oraz tego, czy samochód rzeczywiście ma być przekazany bliskiej osobie, czy tylko sprzedany możliwie szybko. Przyspieszanie działań wyłącznie ze strachu przed nowymi przepisami może prowadzić do błędów, zwłaszcza gdy ktoś pominie kwestie VAT, dokumentów darowizny, zgłoszenia SD-Z2, ubezpieczenia, współwłasności albo realnej wartości rynkowej pojazdu.
Czy mimo to 2026 rok może być ostatnim korzystnym momentem dla części przedsiębiorców? Tak, ale tylko pod warunkiem, że działania są zgodne z obowiązującymi przepisami i mają sens ekonomiczny. Warto pamiętać, że projektowane przepisy mają wejść zasadniczo od 1 stycznia 2027 roku, ale ostateczne brzmienie ustawy może jeszcze ulec zmianie w toku prac legislacyjnych. Dlatego najlepszym podejściem jest analiza konkretnego przypadku, a nie ślepe kopiowanie schematów z internetu, bo przy aucie wartym 60 tysięcy złotych ryzyko i opłacalność mogą wyglądać inaczej niż przy samochodzie premium za 250 tysięcy złotych.
Jak przygotować się do zmian i nie stracić na samochodzie poleasingowym?
Najrozsądniejszym krokiem jest spojrzenie na samochód poleasingowy jak na aktywo, którego wartość zmienia się w czasie i którego sprzedaż powinna być zaplanowana tak samo starannie jak zakup. Trzeba sprawdzić datę zakończenia leasingu, warunki wykupu, status VAT, historię wykorzystania auta w działalności, potencjalny krąg obdarowanych, możliwą cenę sprzedaży oraz konsekwencje podatkowe przy kilku scenariuszach. Czy lepiej wykupić auto prywatnie, zostawić w firmie, sprzedać, przekazać rodzinie, a może wymienić na nowe? Nie ma jednej odpowiedzi, bo zależy ona od liczb, a nie od samej popularności danego rozwiązania.
Dużo większego znaczenia nabierze również jakość samego samochodu. Jeżeli pojazd ma pełną historię serwisową, dobrą konfigurację, niski przebieg i pożądany silnik, dłuższe przetrzymanie go w rodzinie może być mniej bolesne, bo auto nadal będzie atrakcyjne po kilku latach. Jeżeli natomiast samochód szybko traci wartość, ma kosztowne ryzyka serwisowe albo jest modelem trudnym do odsprzedaży, trzyletni horyzont może realnie obniżyć opłacalność darowizny. Właśnie dlatego przy decyzjach leasingowych coraz ważniejsze będzie nie tylko pytanie „ile wynosi rata?”, ale także „ile to auto będzie warte, gdy będę chciał się go pozbyć?”.
Projekt UD116 nie likwiduje leasingu, ale kończy prostą kalkulację „wykup, darowizna, sprzedaż”
Najważniejszy wniosek jest prosty: projekt UD116 nie oznacza końca leasingu, nie zakazuje darowizny samochodu po leasingu i nie sprawia, że auta firmowe przestaną trafiać do rodzin. Zmienia jednak podatkową atrakcyjność szybkiej sprzedaży auta otrzymanego w darowiźnie od przedsiębiorcy. Dotychczasowy sześciomiesięczny horyzont, który był jedną z najważniejszych przewag tego rozwiązania, ma zostać zastąpiony okresem trzech lat liczonych od końca roku nabycia, a projekt przewiduje także mechanizm obejmujący kolejne darowizny tego samego pojazdu.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność planowania z wyprzedzeniem, bo decyzja podjęta przy podpisywaniu leasingu może mieć skutki podatkowe dopiero kilka lat później. Dla kupujących auta używane oznacza to natomiast, że pochodzenie samochodu, dokumentacja i historia własności mogą mieć jeszcze większe znaczenie, szczególnie gdy auto pochodzi z niedawnej darowizny po leasingu. Dla rynku oznacza to większą profesjonalizację, ponieważ coraz trudniej będzie podejmować dobre decyzje bez znajomości finansowania, podatków, wartości rezydualnej i realiów sprzedaży.
Podsumowanie – co warto zapamiętać przed 2027 rokiem?
Darowizna samochodu po leasingu pozostaje legalnym narzędziem, ale projekt UD116 może istotnie ograniczyć jej podatkową przewagę przy szybkiej sprzedaży auta przez obdarowanego. Obecnie kluczową rolę odgrywa sześciomiesięczny termin po stronie osoby, która otrzymała samochód, natomiast od 2027 roku, jeżeli projekt zostanie uchwalony w zakładanym kształcie, sprzedaż bez PIT może wymagać odczekania trzech lat liczonych od końca roku, w którym doszło do darowizny. Oficjalny projekt wskazuje też, że zmiana ma służyć uszczelnieniu systemu podatkowego i objąć rzeczy ruchome wykorzystywane wcześniej w działalności gospodarczej, a więc samochody poleasingowe idealnie wpisują się w praktyczny zakres tej regulacji.
W Platinium Cars patrzymy na takie zmiany nie tylko jak na przepisy podatkowe, ale jak na realne decyzje kierowców i przedsiębiorców, którzy chcą kupić, sfinansować, użytkować i sprzedać samochód bez stresu, bez ukrytych kosztów i bez przypadkowych wyborów. Pomagamy dobrać auto do potrzeb, przejść przez finansowanie, formalności, rejestrację, ubezpieczenie, a gdy przychodzi czas zmiany samochodu, wspieramy także w sprzedaży pojazdu, przygotowaniu wyceny i całym procesie transakcyjnym; działamy jako doradcy, którzy prowadzą klienta od pierwszej rozmowy aż po odbiór kluczyków, dlatego przy tematach takich jak leasing, wykup i darowizna auta po leasingu warto rozmawiać z nami odpowiednio wcześniej, zanim decyzja podatkowa stanie się kosztownym faktem.
